Lịch sử chữ quốc ngữ

      37

Chỉ từ cố kỷ thiết bị 10 đến nạm kỷ lắp thêm 12 chữ Nôm xuất hiện. TừNômbắt nguồn từ phương pháp phát âm miền vào của chữ thời xưa Việt có nghĩa là phía “Nam”. Ý của tên gọichữ Nômcó nghĩa đây là thứ chữ dùng làm ghi chép ngôn ngữ của tín đồ phương phái mạnh (tức bạn Việt, xưa kia người việt nam tự xem mình là fan phương Nam, còn người china là fan phương Bắc).

Bạn đang xem: Lịch sử chữ quốc ngữ

Chữ Nôm còn gọi là Quốc âm, là hệ thống văn tự dùng để làm viết tiếng Việt, nó được tạo nên dựa trên các đại lý chữ Hán (chữ tượng hình), dựa vào phương thức sản xuất chữ của chữ thời xưa để tạo nên các chữ new bổ xung cho vấn đề viết và diễn đạt các từ bỏ thuần Việt không có trong bộ chữ Hán ban đầu. Chữ Nôm ban đầu hình thành và cải cách và phát triển từ cố kỷ 10 đến gắng kỷ 20. Ở quá trình này, chữ Nôm là nguyên tắc thuần túy việt nam duy độc nhất ghi chép lịch sử, văn hóa truyền thống dân tộc. Tín đồ Việt sáng tạo ra chữ Nôm và dùng để diễn tả những từ thuần Việt, kết hợp với chữ Hán dùng để diễn đạt từ Hán Việtvà làm cho một cỗ chữ viết rộng lớn cho giờ Việt cơ hội đó. Sơ khởi, chữ Nôm thường được sử dụng ghi chép tên người, địa danh, sau đó được từ từ phổ cập, tiến vào sinh hoạt văn hóa của quốc gia. Vào thời đơn vị Hồở rứa kỷ 14 và Nhà Tây Sơnở nắm kỷ 18, lộ diện khuynh hướng sử dụng chữ Nôm trong văn thư hành chính. Đối cùng với Văn học Việt Nam, chữ Nôm có chân thành và ý nghĩa đặc biệt quan trọng đặc biệt khi là hình thức xây dựng nền văn học cổ truyền kéo dài nhiều núm kỷ.

Tuy hiện thời ít khi được sử dụng ở Việt Nam, chữ Nôm cùng với chữ Hánvẫn là dạng ký kết tự đặc trưng của giờ đồng hồ Việtbởi không chỉ là có vai trò bộc lộ ý nghĩa của trường đoản cú mà còn là một văn tự công ty yếu dùng để làm ghi chép và biểu hiện tiếng Việt trong phần nhiều lịch sử Việt Nam, là 1 phần không thể nhằm mất của văn hóa truyền thống. Vì thời gian chữ Nôm được xem như là chữ viết chính trong văn tự hành chính pháp lý là ko lâu (chỉ riêng bên Tây Sơncó công ty trương này), cần đến lúc này chữ Nôm chưa được chuẩn hóa toàn vẹn về âm đọc và mặt chữ, vị vậy thường thì một trường đoản cú ghi bằng chữ Quốc ngữ với nghĩa tầm thường (không tính những từ đồng âm khác nghĩa) có nhiều chữ Nôm để viết.

Chữ Nôm được thực hiện nhiều trong số tài liệu văn học, tuy nhiên triết học, sử học, qui định pháp, y học với ngữ học tuy bao gồm được đánh dấu bằng chữ Nôm nhưng tương đối ít. Giữa những văn bản hành chủ yếu thường nhật như sổ sách, công văn, giấy tờ, thư từ, khế ước, địa bạv.v. Chỉ nhiều lúc xen chữ Nôm nếu không thể tìm kiếm được một chữ Hán đồng nghĩa để chỉ các danh từ riêng biệt (như tên đất, thương hiệu làng, thương hiệu người), nhưng tổng thể vẫn là văn phiên bản Hán Việt.

Dưới cơ quan ban ngành thuộc địa và bảo lãnh của Pháp, vào cuối thế kỷ 19 tại nam giới Kỳvà thời điểm đầu thế kỷ 20 tại Bắc Kỳvà Trung Kỳ, vị núm của chữ hán và chữ Nôm ban đầu giảm sút. Chữ Quốc ngữ được cơ quan ban ngành thuộc địa bảo lãnh qua các nghị định được người Pháp ban ra cùng với mục đich xóa khỏi chữ Hán với chữ Nôm, nhằm mục đích xóa bỏ tác động văn hóa của nước trung hoa lên xứ nằm trong địa Pháp cùng để tiếng Việt đồng văn từ bỏ với giờ Pháp, giúp phổ cập tiếng Pháp cùng dễ bề cai trị. Kỳ thi Hươngcuối cùng tại phái nam Kỳ được tổ chức triển khai vào năm 1864, trên Bắc Kỳ là năm 1915, trên Trung Kỳ là năm 1918 với kỳ thi Hộisau thuộc được tổ chức triển khai vào năm 1919.

Sự ra đời của chữ Quốc ngữ: Vào núm kỷ 17, các nhà truyền giáo chiếc Tên tín đồ Bồ Đào Nha, Ý với Nhật bạn dạng dưới quy định bảo trợ của bồ Đào Nha đã tới nhì xứ Đàng Trong và Đàng Ngoàicủa Đại Việt.Họ học tập tiếng Việt để giao hàng cho bài toán truyền giáo cùng để dễ nhớ họ đã đánh dấu các âm giờ đồng hồ Việt mặc nghe người Việt nói bằng những ký từ Latinh, tự đó bước đầu tạo ra một khối hệ thống chữ ghi các âm giờ Việt bằng các ký từ bỏ Latinh, sau này trở thành chữ Quốc ngữ. Như vậy quá trình hình thành chữ Quốc ngữ rất có thể hình dung theo con đường ngược cùng với phiên âm tiếng Anh. Khi tham gia học tiếng Anh: tự chữ giờ Anh => phiên âm giờ đồng hồ anh => phân phát âm tiếng Anh. Những nhà tuyên giáo đi theo tuyến đường ngược lại: từ phân phát âm giờ đồng hồ Việt của người việt nam => phiên âm theo cam kết tự Latinh => chữ Quốc ngữ. Ban sơ người ta cho rằng linh mục Alexandre de Rhodes (người Pháp) đã gồm công trí tuệ sáng tạo ra Chữ Quốc ngữ, nhưng các dữ liệu lịch sử được lời giải đã mang lại thấy thuở đầu chữ Quốc ngữViệt phái nam được xuất hiện nhờ công trình tập thể của các nhà truyền giáo tình nhân Đào Nhavà Ý, với việc trợ giúp của những giáo hữu Việt Nam, vì giáo sĩ Francisco de Pinakhởi đầu.Khi linh mục Alexandre de Rhodes mang lại xứ Đàng trong (năm 1624) thì cách thức ghi những âm giờ Việtbằng các ký tự Latinh, nay gọi là chữ Quốc ngữ, đang được xây dựng.Alexandre de Rhodes đang ghi dìm và thừa hưởng di cảo của không ít người tiền bối. Ông không phải là người tạo ra chữ Quốc ngữ nhưng gồm công khối hệ thống hóa cùng san định hệ chữ này, ông là người biên soạn và đo lường và tính toán việc ấn hành cuốn Từ điển Việt – người thương - La, là cuốn từ bỏ điển giờ đồng hồ Việt thứ nhất và cuốn Phép giảng tám ngày là cuốn sách in chữ Quốc ngữ đầu tiên. Cả nhì cuốn sách này phần đông được in vào năm 1651 sinh sống Roma (Italia). Câu hỏi ấn hành cuốnTừ điển Việt–Bồ–Lavà cuốnPhép giảng tám ngày vẫn ghi một dấu mốc quan trọng trong việc điển chế chữ Quốc ngữ.

Dù những nhà phân tích nhận định rằng Alexandre de Rhodes không hẳn là thân phụ đẻ ra chữ tiếng Việt, ông chỉ là người có công khối hệ thống hóa hệ chữ này do những nhà truyền giáo đi trước sáng tạo ra. Mặc mặc dù là người nước ngoài đạo, nhưng lại theo cửa hàng chúng tôi nếu không có Alexandre de Rhodes nâng tầm hệ ký tự phiên âm này lên thành chữ viết qua cuốn Từ điển Việt - nhân tình - La và cuốn Phép giảng tám ngày thì hệ ký kết tự này vẫn chỉ nên hệ ký kết tự phiên âm đánh dấu âm tiếng Việt giúp cho những người nước ngoài học giờ đồng hồ Việt ghi nhớ được âm giờ Việt mà thôi, chúng không thể thành hệ chữ giờ Việt được. Bởi vì vậy điện thoại tư vấn Alexandre Rhodes là cha đẻ ra chữ giờ đồng hồ Việt theo cửa hàng chúng tôi là xác đáng.

Nỗ lực của các nhà truyền giáo được đúc kết bằng cuốnTừ điển Việt–Bồ–Lado Alexandre de Rhodes xứ Avignon biên soạn, trong những số ấy có 8.000 từ giờ Việt dịch ra tiếng người tình Đào Nha với tiếng Latinh. Trong lời tựa cuốn từ bỏ điển của mình, linh mục de Rhodes đang tri ân hầu hết người phiên bản xứ với linh mục Francisco de Pinađã trợ giúp ông học tiếng Việt. Ông cũng ghi nhấn công lao của các giáo sĩ không giống thuộc cái Tên, nhất là linh mục Gaspar de Amaralvới cuốn trường đoản cú điển giờ Việt và linh mục Antonio Barbosavới cuốn tự điển tiếng Bồ. Từ bỏ điển Việt–Bồ–La (Diccionário anamita-português-latim) của Amaral với Từ điển Bồ–Việt (Diccionário português-anamita) của Barbosa được hiểu đã thất truyền. Tự điển Việt–Bồ–La là một thành quả phệ cho câu hỏi san định chữ Quốc ngữ. Phải hơn một vậy kỷ sau nữa, vào năm 1783 mới gồm một cuốn trường đoản cú điển chữ Quốc ngữ lắp thêm nhì. Cuốn này bởi giám mục Bá Đa Lộcsoạn nhưng chưa kịp in (Bá Đa Lộc nói một cách khác là phụ vương Cả, nguyên tên làPierre Joseph Georges Pigneau de Behaine, thường viết làPigneau de Behaine(Pi-nhô đờ Bê-hen),là một vị giáo sĩ người Pháp vẫn phò Nguyễn Phúc Ánh trong câu hỏi lấy lại quyền hành từ tay công ty Tây Sơnvào vào cuối thế kỷ 18). Sau đó, bạn dạng thảo được giám mục Jean – Louis Taberddùng để soạn cuốn trường đoản cú điển phái nam Việt – Dương Hiệp từ vịin năm 1838 nghỉ ngơi Serampore, Ấn Độ, chuyển chữ Quốc ngữ tiến thêm một bước dài.

Mặc mặc dù chữ Quốc ngữ đã ra đời, những văn phẩm đạo gia tô tại nước ta trong rộng 200 năm sau đó chủ yếu được viết bằng chữ Nôm, Hán ngữ hoặc La ngữ.Chỉ sau khi người Pháp củng nạm nền thống trị tại Đông Dương, bạn Pháp mong muốn loại ảnh hưởng của văn hóa Trung Quốc lên xứ An nam thì chữ Quốc ngữ bắt đầu được đặt làm cho văn tự bằng lòng của giờ Việt.

Xem thêm: Có Nên Dùng Bao Cao Su Đôn Dên Không, Có Nên Sử Dụng Bao Cao Su Đôn Dên Không

Trong một thời gian dài, họ vẫn cho là linh mục Alexandre de Rhodes (giáo sĩ người Pháp) là người trí tuệ sáng tạo ra chữ Quốc ngữ, chính xác là ông có vai trò rất đặc biệt quan trọng với hồ hết di cảo nhằm lại. Nhưng trong tương lai các nhà phân tích cho rằng Alexandre de Rhodes không hẳn là “cha đẻ” của chữ Quốc ngữ như quan điểm của khá nhiều học giả kỳ cựu trước đây. Họ xác minh vai trò đón đầu trong việc sáng chế ra chữ Quốc ngữ đó là giáo sĩ chiếc Tên tín đồ Bồ Đào Nha Francisco de Pina.

*

Francisco de Pina(1585–1625)

Francisco de Pina(1585–1625) là một trong giáo sĩ công giáo tín đồ Bồ Đào Nha thuộc dòng Tên. Đến Việt Namnăm 1617, ông là người có công vào việc sáng chế chữ Quốc ngữthời kỳ đầu. Giáo sĩ Francisco de Pina sinh trên Guarda, nhân tình Đào Nha, ông vào tu dòng Tên năm 1605.Ông xuất dương và sang mang đến Đàng Trongnăm 1617qua con đường Ma Caođể hiệp mức độ với giáo sĩ tín đồ Ýlà Cristoforo Borrivà Francesco Buzomi. Trong thời hạn 1611-1617 ông theo học ở Đại học Thánh Phaolo, Ma Cao. Cũng tại trên đây ông tiếp xúc với giáo sĩ João Rodrigues, công ty ngữ học tập tiếng Nhậttiên phong, biên soạn cuốn văn phạmtiếng Nhật gửi tựsang vần âm Latinhdựa vào bí quyết phát âm tiếng Bồ, nay hotline là Romaji. Cuốn văn phạm này in khoảng chừng năm 1604-1608. Francisco de Pina biết tới đã theo phép đưa tự này để ghi chép tiếng Việtkhi ông vào Đàng Trong. Ông sang đến Đàng Trongnăm 1617 với là công ty truyền đạo Công giáođầu tiên nói thông thạo tiếng Việtđể giảng đạo thẳng bằng ngữ điệu này.Ông hằng chỉ trích những giáo sĩ đương thời đang không nắm vững được ngôn từ địa phương nhằm đạt được kim chỉ nam rao giảng Phúc Âm.Pina mở đầu phương pháp thu thanh tiếng Việt bởi ký trường đoản cú Latinh mà bấy giờ trở thành chữ Quốc ngữ, ông cũng giúp dạy Alexandre de Rhodeshọc giờ Việt. Roland Jacques cho rằng Pina vẫn viết một cuốn văn phạm mà phụ thuộc đó Honufer Burgin(Onuphre Borgès) soạn thành cuốn Manuductio ad Linguam Tunkinensem(Nhập môn tiếng Đàng Ngoài).Tuy nhiên, Phạm Thị Kiều Ly cho rằng Pina chưa kết thúc cuốn văn phạm. Địa bàn mục vụ của giáo sĩ Pina trải nhiều năm từ Hội An(Faifo) vào mang lại Quy nhơn(Pulucambi). Ông chết trôi ở Vũng Đà Nẵngnăm 1625 lúc đang thế cứu khách hàng trên một phi thuyền bị đắm.Nhà cúng Phước Kiều tại địa phận dinh trấn Thanh Chiêm xưa, nay là làng Điện Phương, Điện Bàn, Quảng Nam, tất cả ngôi chiêu mộ tương truyền là của giáo sĩ Pina.Tuy nhiên điều này còn có vẻ không đúng cũng chính vì các ghi chép đương thời cho biết thêm thi hài ông được tẩm liệm và mai táng tại Hội An.

Alexandre de Rhodes(15.3.1593 – 5.11.1660) là một trong những nhà truyền giáo chiếc Tênvà một nhà ngôn ngữ họcngười Avignon. Ông là trong những giáo sĩ đã góp phần đặc biệt vào quá trình truyền bá đạo thiên chúa tại Việt Nam.

*

Alexandre de Rhodes (1593 – 1660)

Tháng 12 năm 1624, Alexandre cùng với bốn phụ vương Dòng tên khác với một tín hữu Nhật Bản, cặp cảng Hội An, sát Đà Nẵng. Ông bắt đầu học giờ đồng hồ Việttừ giáo sĩ Francisco de Pina, người đang đi vào Đàng trong trước ông 7 năm cùng là công ty truyền giáo thông thuộc tiếng Việt nhất, lúc đó Pina cũng đang phát triển cách thu thanh tiếng Việt bằng ký trường đoản cú Latinh. De Rhodes cũng học tập tiếng Việt từ 1 cậu nhỏ bé khoảng 10, 12 tuổi. Tự đó, việt nam trở thành nơi cư trú của Alexandre de Rhodes, nhưng cuộc đời truyền giáo của ông tại đây rất cập kênh và trôi nổi, thăng trầm bởi vì việc mua bán của chúa Trịnh cùng chúa Nguyễnvới tình nhân Đào Nha với xung bỗng dưng giữa nhị miền Đàng Ngoài–Đàng Trong. Trong tầm 20 năm, ông bị trục xuấtđến năm lần. Ông bị trục xuất ngoài Đàng Ngoàimột lần và khỏi Đàng Trongba lần cơ mà lần cuối năm 1645 là vĩnh viễn, do cơ quan ban ngành chúa Trịnhvà chúa Nguyễnkhông còn lợi dụng được những nhà tuyên giáo để mua bán với người tình Đào Nha. Lúc việc mua bán với bồ Đào Nha bị con gián đoạn, ông bị tổ chức chính quyền trục xuất.Những năm cuối đời, ông tuyên giáo tại tía Tư.

Vào năm 1651, ông mang đến in cuốn trường đoản cú điển Việt – bồ - La(Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum) dựa trên những ký tựtiếng Việt của rất nhiều giáo sĩ người Bồ Đào Nhavà Ýtrước đó, cùng với cuốn Phép giảng tám ngày của ông cũng xuất bạn dạng bằng chữ Quốc ngữ năm 1651. Có thể coi đây là sự kiện đánh dấu sự thành lập và hoạt động của chữ Quốc ngữ. CuốnPhép giảng tám ngàysong ngữ, bao gồm 319 trang, từng trang được in ấn hai cột tuy vậy song: tiếng Latinhcột mặt trái, giờ Việtcột mặt phải. Sách vì Thánh cỗ Truyền bá Đức tin tài trợ và công ty trì việc in ấn trên xưởng in riêng biệt của họ. Năm 1652, được Thánh bộ viện trợ cho một số tiền, Đắc Lộ không nên một phụ tá fan Trung Hoađem sách từ bỏ Ma Caovề Ýđể in ấn. Cuốn sách được in tuy vậy ngữ bằng tiếng Latin (bên trái) cùng chữ Quốc ngữ sơ khai (bên phải). Có nhiều điều thú vị khi quan lại sát phần nhiều “bước chập chững” trước tiên của chữ Quốc ngữ trong cuốn sách này. Ví dụ: để ghi trường đoản cú "sách", bạn ta viết sayc, để ghi trường đoản cú "nước mặn", bạn ta viết nuocman, nhằm ghi tự "ông nghè", người ta viết ungue, ungué, ungné, ounghe, oungueh.... Hay bạn ta viết ũ để ghi vần ung (ví dụ cũ = cung), viết oũ để ghi vần ông, (ví dụ soũ = sông).

*
*

Cuốn Từ điển Việt–Bồ–La(trang bìa cùng trang chữ A)

CuốnTừ điển Việt–Bồ–Lado Alexandre de Rhodes biên soạn, trong số ấy có 8.000 từ tiếng Việt dịch ra tiếng nhân tình Đào Nha cùng tiếng Latinh hiện đang rất được cất giữ tại Thư viện non sông Bồ Đào Nha. Cuốn Phép giảng tám ngày là cống phẩm văn xuôi của linh mục Alexandre de Rhodes, phản hình ảnh văn ngữ và đánh dấu cách phát âmcủa giờ Việtvào ráng kỷ 17. Sách được in song ngữ tiếng Latinh cùng tiếng Việt hiện tại được giữ giữ tận nơi thờ Mằng Lăng, xóm An Thạch, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên.

*
*

Bìa cùng trang đầu cuốnPhép giảng tám ngàyin năm 1651của linh mục Alexandre de Rhodes. Bên trái là chữ Latinh, bên cần là chữ Quốc ngữ..

Linh mục Alexandre de Rhodes mà người việt nam thường call là cha Đắc Lộ, gồm công nâng vị trí hệ cam kết tự phiên âm giờ Việt bởi ký từ Latinhdo một số giáo sĩ trước ông sáng chế để dạy lý thuyết Kitô cho con chiên thànhchữ Quốc ngữ . Nhưng lại ông gồm cái tội là cung ứng thông tinvà vận độngnước Pháp xâm lăng và đô hộ nước ta. Vô tư mà nói, bọn họ nên ghi công của Linh mục Alexandre de Rhodes đã đóng góp thêm phần tạo ra chữ Quốc ngữ và phải kết tội ông là kẻ gián điệp sớm nhất có thể trong lịch sử xâm lược của tây thiên vào nước ta.

Tài liệu tham khảo:

1. Https://vi.wikipedia.org/wiki/Alexandre_de_Rhodes

2. Https://www.sachhiem.net/BUIKHA/BuiKha5.php

3. Https://vi.wikipedia.org/wiki/Francisco_de_Pina

4.https://www.rfi.fr/vi/vi%E1%BB%87t-nam/20200122-%C3%B4ng-t%E1%BB%95-qu%E1%BB%91c-ng%E1%BB%AF-pina-ng%C6%B0%E1%BB%9Di-b%E1%BA%AFc-c%E1%BA%A7u-v%C4%83n-h%C3%B3a-%C3%A2u-vi%E1%BB%87t