Bài tập logic hình thức

      35

Bài giảng phương thức giải những bài tập của Lôgic học tất cả kết cấu bao gồm 7 chương, trình bày đối tượng người sử dụng và ý nghĩa sâu sắc của lôgic học, khái niệm, phán đoán, những quy vẻ ngoài cơ bản của lôgíc hình thức, suy luận và suy diễn, quy nạp tương tự, minh chứng và chưng bỏ.


*

BÀI GIẢNG PHƯƠNG PHÁP GIẢICÁC BÀI TẬP CỦA LÔGIC HỌC 1 Chương I ĐỐI TƯỢNG VÀ Ý NGHĨA CỦA LÔGIC HỌCI.

Bạn đang xem: Bài tập logic hình thức

ĐỊNH NGHĨA LÔGIC HỌC Lôgic học tập là khoa học nghiên cứu về các quy phương tiện và vẻ ngoài của t ưduy nhằm mục tiêu phản ánh đúng mực hiện thực. Lôgic bề ngoài là khoa học phân tích về các quy luật và hình th ứccủa tứ duy nhằm mục tiêu phản ánh đúng đắn sự đồ vật ở những thời điểm xác định.II. QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC VÀ HÌNH THỨC CỦA TƯ DUY quy trình nhận thức tất cả hai giai đoạn: 1. Giai đoạn nhận thức cảm tính. Tiến trình này gồm các hình thức: cảm giác, tri giác, biểu tượng. 2. Tiến trình nhận thức lý tính hay tứ duy. Lôgic tiếp thu kiến thức trung nghiên cứu và phân tích về tư duy trong số đó có các quy chế độ vàhình thức của nó. Đặc trưng của bốn duy: bốn duy phản ảnh hiện thực bên dưới dạng khái quát.  tư duy là quy trình phản ánh trung gian hiện tại thực.  tứ duy liên hệ mật thiết cùng với ngôn ngữ.  tư duy là sự phản ánh với tham gia lành mạnh và tích cực vào quy trình c ải bi ến hiện thực. Tư duy có các hình thức: khái niệm, phán đoán, suy luận. Các vẻ ngoài này đã được phân tích sâu hơn ở trong phần sau. 2III. HÌNH THỨC LÔGIC VÀ QUY LUẬT LÔGIC. TÍNH CHÂN THỰCCỦA TƯ TƯỞNG VÀ TÍNH ĐÚNG ĐẮN VỀ HÌNH THỨC CỦA LẬPLUẬN 1. Bề ngoài lôgic. Bề ngoài logic là cách làm liên kết những thành phần của tứ tưởng đểtạo thành kết cấu của bốn tướng đó. Nội dung của những tư tưởng là khác nhau, nhưng vẻ ngoài lôgíc củachúng là như nhau. Chẳng hạn: “Lôgíc học tập là khoa học phân tích về tứ duy” “Kim loaị là hóa học dẫn điện” “Cây là thực vật” “Giáo viên là bạn lao hễ trí óc” Nếu biểu thị dưới dạng phương pháp thì đã được: S là p. 2. Quy biện pháp lôgíc Quy phương tiện lôgíc là côn trùng liên hệ phiên bản chất, vớ yếu, bên trong, được lặp đilặp lại trong tứ duy Tuân theo những quy mức sử dụng của tư duy là đk tất yếu hèn để đạt mức chânlý trong quy trình lập luận. Những quy điều khoản của lôgíc bề ngoài được hotline là các quy phương tiện cơ phiên bản và baogồm: quy cách thức đồng nhất, quy chính sách không mâu thuẫn (hay quy lu ật mâuthuẫn), quy luật sa thải cái thứ tía (hay quy luật bài xích trung), quy luật lý do đầyđủ. Họ sẽ phân tích kỹ những quy phương pháp này ở một chương sau. 3. Tính sống động của tứ tưởng. 3 nội dung của tư tưởng đề đạt đúng hiện thực call là tứ tưởngchân thực (chân lý) văn bản của tứ tưởng không đề đạt đúng hiện nay th ực hotline là t ư tưởnggiả dối (sai lầm). Chẳng hạn: “Một số tín đồ lao động trí óc là giáo viên”- chân thực. “Cá không là động vật hoang dã sống bên dưới nước” - mang dối. 4. Tính chính xác của vẻ ngoài của lập luận Tính đúng mực về hình thức của lập luận là lập lu ận thích hợp m ộttrình trường đoản cú lôgíc xác định. Lập luận và đúng là lập luận tuân theo các quy luật, phép tắc c ủa lôgíc h ọctrên cơ sở những tư tưởng chân thực. Lập luận sai là lập luận không tuân theo các quy luật, quy t ắc c ủa lôgíchọc với trên cơ sở tứ tưởng đưa dối. Chẳn hạn: a. Phần đông số chẵn phần nhiều chia hết mang lại 2 (1) Số 324 là số chẵn (2) cho nên vì thế số 324 chia hết mang lại 2 Lập luận trên là đúng, bởi nó khởi đầu từ hai t ư t ưởng chân th ực (1), (2)và tuân theo các quy tắc của lôgíc học. B. Sắt kẽm kim loại là chất rắn (1) Thuỷ ngân ko là chất rắn (2) bắt buộc thuỷ ngân không là kim loại Lập luận bên trên là sai, bởi vì tư tưởng (1) là đưa dối. C. Hoa hồng có mùi thơm (1) 4 Hoa nhài nặng mùi thơm (2) thế nên hoa nhài là huê hồng Lập luận này là sai, vì, mặc dù hai bốn tưởng (1) và (2) là chân th ực,nhưng nó phạm luật quy tắc của lôgíc học. Bọn họ s ẽ nghiên c ứu k ỹ trongchương suy diễn.IV. LÔGÍC HỌC VÀ NGÔN NGỮ ngữ điệu là hệ thống thông tin ký kết hiệu bảo đảm chức năng hìnhthành, gìn giữ, chuyển giao thông tin và ph ương luôn tiện giao ti ếp gi ữa m ọingười. Ngữ điệu được chia thành ngôn ngữ tự nhiên và ngôn ngữ nhân tạo. Ngôn ngữ tự nhiên và thoải mái là hệ thống thông tin ký hiệu, âm thanh và ch ữ vi ếtđược sinh ra trong lịch sử hào hùng loài người. Ngôn ngữ nhân tạo là hệ thống ký hiệu hỗ trợ được tạo ra từ ngônngữ trường đoản cú nhiên nhằm mục tiêu chuyển giao đúng chuẩn và kinh tế tài chính các thông tin khoa học tập vàcác tin tức khác trong đời sống xã hội. Vào lôgíc tiến bộ người ta sử dụng ngôn ngữ lôgíc vị t ừ. Chúng tanghiên cứu ngữ điệu này. Tên gọi đối tượng người sử dụng là trường đoản cú hay tổng hợp từ (cụm từ) thể hiện đối tượng xácđịnh làm sao đó. Đối tượng của tứ tưởng (hay gọi tắt là đối tượng) là s ự vật, hi ệntượng, những thuộc tính, các mối liên hệ, những quan h ệ, những quá trình... C ủa t ựnhiên, đời sống xã hội. Sản phẩm của chuyển động tâm lý, ý th ức, nh ận th ức,các kết quả của trí tưởng tượng, của tứ duy. Đối tượng được biểu lộ bằng tên gọi. Tên gọi là từ bỏ hay tổng hợp từ (cụm từ). Mỗi tên gọi có nghĩa th ực vàngữ nghĩa. 5 Nghĩa thực của tên thường gọi là đối tượng người sử dụng hay tập h ợp đối tượng người dùng đ ược bi ểuthị bằng tên gọi ấy, ngữ nghĩa của tên gọi là thông tin v ề đ ối t ượng ch ứatrong tên gọi. Chẳng hạn: tên thường gọi “Nguyễn Du” có nghĩa thực là Nguy ễn Du, ngữ tức là “nhà thơ to của Việt Nam”. Người sáng tác “Truyện Kiều”. Tên gọi được phân thành tên đơn: Hà Nội, thực vật, khoa học. Thương hiệu phức:núi tối đa Việt Nam, vệ tinh của trái đất. Tên gọi còn có tên riêng biểu lộ một đối tượng: sông Hồng, Đà Lạt: tênchung biểu thị tập phù hợp đối tượng: cá, thư viện, thành phố và tên mô tả: consông lâu năm nhất quả đât (Sông Nin). Hồ sâu nhất thế giới (Hồ Baican). Chúng ta cũng có thể liên hệ với danh từ bỏ riêng và danh từ chung để cho dễnhớ. Vị tự là biểu thức ngôn từ nêu lên trực thuộc tính vốn có của đối tượnghay quan hệ tình dục giữa các đối tượng. Các thuộc tính và các quan hệ được xác định hay bị ph ủ định luônluôn tương xứng với đối tượng người tiêu dùng tư tưởng. Vị từ thường có vị xuất phát từ một ngôi và vị từ nhiều ngôi. Vị xuất phát điểm từ một ngôi bi ểuthị một ở trong tính. Vị từ rất nhiều ngôi biểu thị nhiều thuộc tính và các quan hệ. Chẳng hạn: cay, mặn, ngọt, nhạt, rắn, lỏng, khí, bằng nhau, yêu, ghét,nhỏ hơn, to hơn, tặng... Mệnh đề là biểu thức ngôn từ trong đó xác minh hay ph ủ đ ịnh mộtcái nào đó của hiện thực. Trong lôgic học người ta sử dụng các thuật ngữ lôgic (các h ằng lôgichay những liên từ bỏ lôgic). Chúng gồm những từ tốt tổ h ợp t ừ trong Ti ếng Vi ệt nh ư:và, hay, hoặc, nếu... Thì... Tương đương. Khi và chỉ còn khi... Nếu và chỉ nếu... ... Trong lôgic ký kết hiệu (lôgic toán) những hằng lôgic được biểu th ị b ằng ngônngữ tự tạo như sau: 6 A. B. C,... Biểu hiện tên đối tượng người sử dụng (tên gọi) và biểu thị khái nệm. 1. A, b. C,... Mệnh đề tuỳ ý thể hiện phán đoán đơn. Những hằng lôgic (các liên từ): 2. * ^ phép hội khớp ứng với liên trường đoản cú “và”... Bí quyết biểu thị: a ^ b. * ν phép tuyển tương ứng với liên từ “hay”, “hoặc”... Cách biểu thị: a ∨ b. Phép tuyển chọn được phân thành phép tuyển hoàn hảo nhất (phép tuy ển chặt) vàphép tuyển link (phép tuyển lỏng). + v - Phép tuyển tuyệt vời nhất là phép tuyển chọn nêu ra các giải pháp đ ể lựachọn và chỉ còn được chọn 1 trong các phương án đã được nêu ra là đúng. Chẳnghạn: “9 giờ chiếu sáng mai tôi đang ở hà nội hoặc thành phố Hồ Chí Minh”. + v – Phép tuyển link là phép mặc dù ển trong những số ấy nêu ra những gi ải pháp đ ểlựa lựa chọn và có thể một hoặc tổng thể các giải pháp nêu ra là đúng. Chẳng hạn: “ngày mai tôi đang lên lớp hoặc trong nhà soạn bài”. * → - Phép kéo theo (phép tất suy) tương ứng với liên từ bỏ “nếu...thì...”... “Nếu một số trong những chia hết mang đến 9 (a) thì nó phân tách hết cho 3 (b)” biện pháp biểu thị: a→b. * ↔ - Phép tương tự với liên tự “tương đương”, “nếu cùng ch ỉnếu...”, “khi và chỉ khi”... “Một số phân tách hết mang đến 2 (a) khi còn chỉ khi nó là số chẵn (b). Giải pháp biểu thị: a↔b. * . – phép phủ định tương ứng với các từ “không”, “không đúng”,“không phải”,... 7 “Làm gì gồm chuyện trong khoa học mọi tuyến phố đều bằng phẳng”. Cách biểu lộ a giỏi ā. Những lượng từ: 3. * ∀ - Lượng từ phổ dụng tương xứng với những từ “tất cả”, “toàn bộ”,“mỗi”, “mọi”... Và được biểu thị: ∀xP(x) “Mọi người sinh ra hầu như bình đẳng” * ∃ - Lượng trường đoản cú tồn tại, khớp ứng với những từ “một số”, “ph ần lớn”,“hầu hết”,... Với được biểu thị: ∃ xP(x). “Có rất nhiều nhà triết học là bên triết học tập duy vật”. Các dấu kỹ thuật. 4. (.) - Mở với đóng ngoặc. Song để hoàn toàn có thể chuyển từ ngôn ngữ thoải mái và tự nhiên sang ngữ điệu nhân tạo(ký hiệu) họ cần nắm rõ tiếng Việt, trong đó bao hàm cả từ với câu. Trong giờ Việt “ thành ngữ là tập đúng theo từ cố định đã quen cần sử dụng mànghĩa thường xuyên không dùng làm giải mê say được một cách dễ dàng bằng nghĩacủa các từ khiến cho nó” (Từ giờ Việt - Viện ngữ điệu 1992. Tr. 889 ). Điềuđó tức là thành ngữ luôn luôn luôn biểu hiện khái niệm. Chẳng hạn: “Chân lấm tay bùn” – A. “Chị ngã em nâng” – A. Đối với các câu đơn biểu lộ mệnh đề khi nào cũng được kí hiệul à: a, b, c... Đối với những câu phức (biểu thị mệnh đề) cần được nắm khôn cùng vữngcách thể hiện, cấu trúc ngữ pháp, ngữ cảnh... 8 Trong tiếng Việt nhiều lúc các từ bỏ “và”, “hoặc”... Cùng ngay cả“nếu...thì...” được thay bằng dấu phẩy (,). Bởi thế, đối với câu phức trướchết rất cần phải hiểu nội dung tứ tưởng, ngữ cảnh, so sánh thành câuđơn. Chẳng hạn: + “Hồ chí Minh - Vị nhân vật của dân tộc. Tín đồ sáng lập với rèn luy ệnĐảng cộng Sản Việt Nam”. Vết gạch ngang (−). Lốt phẩy (,) cụ cho từ“và”. Phân tích câu trên ta đặt: sài gòn là Vị hero của dân tộc bản địa – a. - hcm là tín đồ sáng lập Đảng cộng Sản vn – b - hồ chí minh là tín đồ rèn luyện Đảng cùng Sản việt nam – c. - cách làm tổng quát: a^ b ^c. + “Ví phỏng đường đời bằng vận cả, Anh hùng, kỹ năng có rộng ai”. Trong câu này, theo ngữ cảnh, dấu phẩy (,) nghỉ ngơi câu trên cố gắng cho “thì...”,còn lốt phẩy (,) ngơi nghỉ câu bên dưới lại cố gắng cho trường đoản cú “và”. Từ đó tầm thường ta có. Đường đời bằng vận cả - a. - nhân vật có rộng ai – b. - thiên tài có hơn ai – c. - cách làm tổng quát: a→ b ^ c. + “Chúng ta không thể xây dựng thành công chủ nghĩa buôn bản hội nếu như khôngcó con bạn xã hội nhà nghĩa”. Đây là cách bộc lộ của giờ Việt. Để tránh sai lầm khi phân tích, n ếuchưa thành thạo, chúng ta nên chuyển theo cách biểu thị: “nếu...thì...”. 9 “Nếu bọn họ không gồm con bạn xã hội chủ nghĩa thì ko th ể xâydựng thành công xuất sắc Chủ Nghĩa xã hội”. Phân tích: họ không gồm con bạn xã hội nhà nghĩa – a. - chúng ta không thể sản xuất thành chủ nghĩa làng hội – b. -Công thức tổng thể a→ b Để viết nhanh công thức của mệnh đề phức nào đó, chúng ta có th ểthực hiện theo công thức bao quát sau: n+1 - số m ệnh đ ề đ ơn, n - s ố liêntừ. Thí dụ: ví như số liên từ là một thì số mệnh đề đơn là 2 vào công thức. Nếu số liên tự là 2 thì số phận đề solo là 3.V. BIỂU THỨC LÔGÍC vào NGÔN NGỮ TỰ NHIÊN. Điều khó khăn nhất là gửi từ ngôn ngữ tự nhiên và thoải mái sang ngôn ngữ nhântạo với từ ngôn ngữ nhân chế tạo ra sang ngôn ngữ tự nhiên.

Xem thêm: Phụ Kiện Điện Thoại Htc Chính Hãng, Giá Rẻ Tháng 1/2022, Linh Kiện Điện Thoại Htc Chính Hãng

Muốn vậy buộc phải n ắmvững cả ngôn ngữ thoải mái và tự nhiên lẫn ngữ điệu nhân tạo, ph ải liên tiếp rènluyện, nâng cao trình độ của bạn dạng thân về hai ngữ điệu đó và những tri th ức kháctrong cuộc sống. Để triển khai điều đó bọn họ cần phải rất chú ý t ới giải pháp bi ểu th ịbiểu thức lôgíc trong giờ Việt. 1. Phép hội (phán đoán liên kết). + bộc lộ bằng vệt , (dấu phẩy), - (gạch ngang). + không chỉ a ngoài ra b. + không chỉ a mà cả b. + Không đầy đủ a, nhiều hơn b. + a cũng tương tự b. 10+ Cả a lẫn b.+ tuy vậy a, b.+ tuy a, tuy vậy b.+ a đồng thời b.+ Vừa là a vừa là b..........................................2. Phép tuyển chọn (phán đoán phân liệt).+ a tuyệt b.+ a hoặc b.+ a hoặc là b.+ ... Hoặc là a hay những b.+ dấu phẩy (,), gạch ốp ngang (-)..................................................3. Phép kéo theo (phép tất suy- phán đoán tất cả điều kiện)+ trường hợp a thì b.+ b, nếu a.+ giá như a thì b.+ Hễ a thì b.+ bao giờ a sẽ có được b.+ mong muốn a, yêu cầu b.+ Để a, nên b.+ giả dụ a, b. 11 + a, b. + Ví bỏng a, b. + Chỉ a thì b. + a, một khi b. + a, chừng nào b. + Để có a, tất yếu b. ........................................................ 4. Phép tương đương (phán đoán tương đương) + a, nếu còn chỉ nếu b. + a là điều kiện cần cùng đủ để b. + a, nếu b và b ví như a. + a tương đương b. + a khi còn chỉ khi b. .................................. Vấn đề nắm vững làm việc trên để giúp đỡ cho bọn họ xác định quý giá lôgíccủa tứ tưởng nêu ra dưới dạng một mệnh đề và tiến hành các thao tác suydiễn trực tiếp đối với các phán đoán đối kháng và dự đoán phức. 12 BÀI TẬP THỰC HÀNH Hãy bộc lộ các tư tưởng sau dưới dạng kí hiệu (ngôn ngữ nhân tạo) Trăm sông hồ hết đổ ra biển. A. Nước tan đá mòn. B. Ăn kỹ no lâu, cày sâu giỏi lúa. C. đơn vị sạch thì mát, chén bát sạch ngon cơm. D. Chân ướt chân ráo. E. Mẫu răng, dòng tóc là góc con người. F. Một đời làm hại, bại hoại bố đời. G. Yêu trẻ, trẻ đến nhà, h. Yêu già, già nhằm phúc. Qua đình ngả nón trông đình i. Đình bao nhiêu ngói, thương bản thân bấy nhiêu. Những người thắt đáy lưng ong j. Vừa khéo lấy chồng, lại khéo nuôi con. Những người dân béo trục béo phệ Ăn hậu đậu như chớp, đánh nhỏ cả ngày. L. Ngôn ngữ là phương tiện hình thành, gìn giữ, chuyển giao thông tin từthế hệ này sang cố hệ khác, phương tiện giao tiếp giữa hầu hết người. M. Bao gồm công mài sắt ắt gồm ngày nên kim. N. Tất cả chí thì nên cần o. Nước nước ta làm sao có thể lớn, giả dụ như bọn họ không ch ấpnhận cùng ủng hộ đông đảo giấc mơ lớn, phần đa khát vọng lớn. 13 p Ăn quả, nhớ người trồng cây q. Hấp thụ nước nhớ nguồn r. Bọn họ không thể nâng cấp chất lượng giáo dục, còn nếu như không xâydựng được đội ngũ gia sư đủ tiêu chuẩn. S. Chúng ta chỉ hoàn toàn có thể xoá đói giảm nghèo, một khi công nghi ệp hoáhiện đại hoá đất nước. T. Chúng ta không thể đưa quốc gia đi lên, còn nếu như không đấu tranh ch ốngtham nhũng chiến thắng lợi. U. Thế giới quan là ý kiến của con tín đồ về cầm giới, về địa chỉ vàvai trò của con tín đồ trong nhân loại đó. V. Sai trái lớn duy nhất của đời fan là tiến công mất mình. X. Mặc dù ai nói ngả, nói nghiêng, Lòng ta vẫn vững vàng như kiềng cha chân. Y. Nếu như khách hàng thi ân, đừng nhớ nó nếu khách hàng thọ ân, nhớ rằng nó. 14 Chương II KHÁI NIỆMI. ĐẶC TRƯNG chung CỦA KHÁI NIỆM Đối tượng của tứ duy là toàn bộ những cái gì được con tín đồ suy nghĩtới (hay call tắt là đối tượng). Đối tượng có thể là những sự vật, hiện tượng, cácquá trình, thậm chí là kể cả các thuộc tính xét vào nh ững di ều ki ện hoàn c ảnhcụ thể. Tín hiệu của đối tượng người tiêu dùng là tổng thể các trực thuộc tính, các quan hệ, các đặcđiểm, những trạng thái,... Mãi mãi trong đối tượng người dùng và đặc trưng của nó. Các dấuhiệu kia giúp con tín đồ nhận thức đúng đắn, bóc tách đối tượng ra khỏi tập hợpcác đối tượng, phân biệt đối tượng người dùng này với đối tượng người dùng khác. Dấu hiệu cơ phiên bản là những tín hiệu quy định thực chất bên trong,đặc trưng quality của đối tượng. Đối lập với tín hiệu cơ bạn dạng là dấu hiệu không cơ bản. Dấu hiệu cơ phiên bản khác biệt là những dấu hiệu phổ biến và những dấu hiệuđơn độc nhất vô nhị chỉ mãi sau trong một đối tượng người sử dụng hay một lớp đối t ượng. Các dấuhiệu cơ bản khác biệt của đối tượng người tiêu dùng tạo thành các dấu hiệu của khái niệmbiểu thị đối tượng người tiêu dùng đó. Có mang là hiệ tượng của bốn duy, trong số đó ph ản ánh các d ấu hi ệucơ bản khác biệt của đối tượng người dùng hay của một lớp đối tượng người dùng đồng nhất. Bởi vì thế, mong tìm dấu hiệu cơ bạn dạng khác biệt của đối tượng chúng ta chỉcần vén ra những dấu hiệu của khái niệm biểu thị đối tượng đó. Thí dụ: + Tìm dấu hiệu cơ bạn dạng khác biệt của đối tượng người dùng “hình vuông”chúng ta vun ra những dấu hiệu cơ bạn dạng khác biệt của định nghĩa “hình vuông”. Đó là: Hình chữ nhật - 15 có hai cạnh thường xuyên bằng nhau (hoặc có bốn cạnh bởi nhau) - + tín hiệu cơ bạn dạng khác biệt của “vật chất”: Phạm trù triết học tập - Thực tại khả quan tồn tại tự do với ý thức của con bạn - Thực tại khả quan được mang đến cho con tín đồ trong xúc cảm - Thực tại rõ ràng được cảm hứng của con tín đồ chép lại, -chụp lại, làm phản ánh. + khái niệm phản ánh chính xác hiện thực call là khái ni ệm chânthực. Thí dụ: những khái niệm “con người”, “mặt trời”, “con rùa”, “cây”,“quyển sách”,... Đó là những khái niệm biểu lộ các sự vật vẫn t ồn t ại hi ệnthực. + khái niệm phản ánh sự trang bị không tồn tại lúc này là khái ni ệmgiả dối. Thí dụ: những khái niệm “ma”, “quỷ”, “nàng tiên cá”,... Đó là các kháiniệm thể hiện các sự vật không tồn tại trong hiện thực. Tính chân thực và tính gian sảo của khái ni ệm g ọi là giá tr ị lôgic c ủakhái niệm. Tuy nhiên cần giữ ý, lúc xét quý giá lôgic của một tư tưởng ph ải căncứ vào thời điểm cụ thể xem xét có mang đó. Thí dụ: nếu trước đây giá trị lôgic của quan niệm “người bay vào vũtrụ” là gián trá thì ngày này giá trị lôgic của khái niệm này lại là chân thực.II. HÌNH THỨC NGÔN NGỮ BIỂU THỊ KHÁI NIỆM định nghĩa được bộc lộ bằng từ hoặc nhiều từ (tổ thích hợp từ). Tuy vậykhông được nhất quán từ cùng với khái niệm. 16 trong các ngôn ngữ khác biệt từ biểu thị khái niệm cũng khác nhau,chẳng hạn, giờ Việt bọn họ có tư tưởng “cái nhà” thì ti ếng Nga l ại là“дOM-đôm”. Đối với tiếng Việt yêu cầu lưu ý: từ đồng âm và từ đồng nghĩa: + Một từ thể hiện nhiều khái niệm, như tự (chữ, chùa, thương hiệu ng ười), may,lao,... + Một có mang được biểu lộ bằng nhiều từ, như quan niệm “chết”,được biểu lộ bởi những từ: hy sinh, ngủ với giun, 2 năm m ươi v ề ch ầu tiêntổ, về bên dưới suối vàng, viên tịch, băng hà,... + các từ tương đồng được thu xếp theo lắp thêm tự không giống nhau sẽ biểu th ị cáckhái niệm không giống nhau: “vôi tôi” và “tôi vôi”, “tội ph ạm” và “ph ạm t ội”, “nhànước” và “nước nhà”, “làm việc” cùng “việc làm”, “người tôi yêu” với “ngườiyêu tôi”,... + Dấu không giống nhau khái niệm cũng khác nhau: lang, làng, láng, lãng, l ảng,lạng, lang, lăng, lâng, nom, nôm, nơm, du, dư, le, lê,... + nhầm lẫn lỗi thiết yếu tả: rì, dì, gì, dõi, giõi, sa, xa, trăng, chăng,... + trường đoản cú địa phương: cốc và ly, chén bát và chén, chiếc vớ và mẫu tất,... + trường đoản cú cổ như: thiếp cùng chàng,... + tự Hán Việt như: gái, trai, nữ, nam,... + thuộc một đối tượng người tiêu dùng xuất hiện nay ở hồ hết thời điểm không giống nhau lạiđược bộc lộ bằng đa số khái niệm khác nhau, như sao Hôm, sao Mai,... + các khái niệm với sự biểu lộ khái niệm của từ bỏ (hay tổ hợp t ừ) ởnhững điều kiện, trả cảnh rõ ràng khác nhau cũng chính là khác nhau, như những từvà tổng hợp từ trong bài thơ “Tây tiến” của quang Dũng. Tây tiến đoàn binh ko mọc tóc 17 Quân xanh màu lá giữ lại oai hùm đôi mắt trừng nhờ cất hộ mộng qua biên thuỳ Đêm mơ hà nội dáng kiều thơm Rải rác biên thuỳ mồ viễn xứ mặt trận đi chẳng nhớ tiếc đời xanh Áo bào núm chiếu anh nằm đất Sông Mã gầm lên khúc độc hành. Thời nay với sự vạc triển trẻ trung và tràn đầy năng lượng của khoa học, kỹ thuật, côngnghệ những khái niệm mới luôn luôn xuất hiện. Trong vắt kỷ XX bao gồm tới 198 kháiniệm mới thành lập và hoạt động và sau này sẽ còn mở ra nhiều khái ni ệm m ớinữa. Vị thế, bọn họ cần theo dõi để thâu tóm kịp th ời. Đồng th ời những kháiniệm cũng gửi từ cuộc sống xã hội sang trọng khoa học, kỹ thuật, công ngh ệ vàtừ khoa học, kỹ thuật, công nghệ sang đời sống xã hội, nh ư những khái ni ệm“mành”, “tờ”, “vé”,... Trong ngôn từ gọi là tiếng lóng. Đôi khi những khái ni ệmđược dùng với nghĩa ngược lại, như “tinh vi”, “vi tính”,... Những điều nêu ra trên đây cho chúng ta thấy rằng, năng lực biểu th ịkhái niệm của từ bỏ trong giờ Việt rất đa dạng và phong phú. Vì đó, đòi h ỏichúng ta đề xuất nắm thật chắc chắn từ biểu thị khái niệm.III. KẾT CẤU LÔGIC CỦA KHÁI NIỆM mỗi khái niệm lúc nào cũng có nội hàm và ngoại diên a. Nội hàm của tư tưởng là tập hợp các d ấu hi ệu c ơ b ản khácbiệt của đối tượng người tiêu dùng hay lớp đối tượng được phản ảnh trong khái niệmđó. Thí dụ: + Nội hàm của tư tưởng “hình chữ nhật”: - Hình bình hành, 18 bao gồm một góc vuông. - + Nội hàm của có mang “Hà Nội”: hà nội của nước cộng hoà làng h ộichủ nghĩa Việt Nam. + Nội hàm của khái niệm “con người”: Động vật dụng bậc cao. - tất cả khả năng chế tạo và sử dụng công nắm lao động. - có khả năng tư duy. - b. Nước ngoài diên của định nghĩa là đối tượng người sử dụng hay t ập h ợp đ ối tượngđược bao quát trong khái niệm. Thí dụ: + ngoại diên của quan niệm “hình chữ nhật” là vô hạn. + nước ngoài diên của khái niệm “Hà Nội” là 1. + nước ngoài diên của định nghĩa “con người” là vô hạn. Tuy nhiên cần lưu giữ ý, nếu như tính ở một thời điểm khẳng định thì rất có thể xác định làmột số hữu hạn làm sao đó. Ví dụ điển hình ngoại diên của định nghĩa “người TrungQuốc” ở thời khắc ngày 15 mon 01 năm 2005 là 1,3 tỷ người. + nước ngoài diên của quan niệm “nàng tiên cá” là rỗng vì không tồn tại đốitượng nào tồn tại thực cả. Như vậy, ngoại diên của khái niệm rất có thể là vô hạn, hoặc h ữu h ạn,thậm chí chỉ với 1, hoặc cũng hoàn toàn có thể là rỗng. Lớp lôgíc học (gọi tắt là lớp) là 1 tập hợp đối tượng cơ phiên bản khácbiệt chung. Chẳng hạn: lớp “trường cao đẳng”, lớp “trường đại học’’, lớp “côngnhân”, lớp “trí thức”,... Đối tượng đơn lẻ nằm vào lớp là bộ phận của lớp. 19 Thí dụ: mỗi người bọn họ là một phần tử của lớp “người”. Lớp bé là tập vừa lòng các bộ phận có cùng những dấu hi ệu riêng biệt n ằmtrong một lớp. Thí dụ các lớp “danh từ”, “động từ”, “trạng từ’’,... Là những lớp nhỏ củalớp “từ”, những lớp “tam giác vuông”, “tam giác tù”, “tam giác nhọn” là các lớpcon của lớp “tam giác”. Khái niệm có ngoại diên phân loại được thành các lớp bé là kháiniệm kiểu như (chủng) cả những khái niệm là những lớp con đó. Thí dụ: khái niệm “từ” là khái niệm giống của các khái niệm “danhtừ”, “động từ”, “động từ”, “tính từ”... Khái niệm gồm ngoại diên là lớp bé gọi là định nghĩa loài (lo ại) c ủakhái niệm là lớp. Thí dụ những khái niệm “động vật”, “thực vật” là các khái niệm loài củakhái niệm giống như “giới hữu cơ”. Nội hàm và ngoại diên của khái niệm có mối quan h ệ chặt ch ẽ vớinhau. Côn trùng quan hệ này được khái quát tháo trong quy hình thức quan hệ ngược giữanội hàm với ngoại diên của khái niệm: nước ngoài diên c ủa khái ni ệm càngrộng thì nội hàm của chính nó càng thon thả và ngược lại. Lưu ý: quan liêu hệ kia không được hiểu là quan tiền hệ xác suất ngh ịch (hay quanhệ nghịch biến), vì chưng nội dung của quy luật không tồn tại nghĩa là: khi ngoại diêncủa khái niệm tăng từng nào thì nội hàm của chính nó giảm bấy nhiêu và ng ượclại. Khái niệm giống tất cả nội hàm ít hơn nội hàm của khái ni ệm loài, nh ưnglại tất cả ngoại diên rộng hơn ngoại diên của tư tưởng loài. Có mang loài cónội hàm nhiều hơn nội hàm của tư tưởng giống, tuy vậy có ngo ại diên h ẹp h ơnngoại diên của quan niệm giống. 20